DragosferEdebiyat

All─▒ Turna: Anadolu Folklorunda Flamingo

Flamingo Yolu ve Miami Vice 80ÔÇÖlerde renkli televizyonla tan─▒┼čanlar─▒m─▒z i├žin en g├Âzde dizilerdendi.

Pembe k─▒z─▒l t├╝ylerin g├Ârkemli zarafeti akl─▒mda yer eder, bir g├╝n bu mucizevi ku┼člar─▒ d├╝nya g├Âz├╝yle g├Ârmeyi d├╝┼člerdim.

2000ÔÇÖlerde, o d├Ânem National Geographic T├╝rkiye edit├Ârlerinden olan Atlas Foto─čra├ž─▒s─▒ dostum Kemal Nurayd─▒n ile ilk Birdwatching ÔÇô Ku┼č G├Âzlem turumuza ├ž─▒kt─▒─č─▒m─▒zdaki heyecan─▒m─▒ tahmin edersiniz.

Bat─▒ Sahillerimizde baz─▒ noktalarda Flamingolar─▒n yerle┼čik oldu─čunu, yani d├Ârt mevsim kald─▒klar─▒n─▒ hat─▒rlatarak, yolu ─░zmirÔÇÖe d├╝┼čenlerin, ├çamalt─▒ Tuzlas─▒ÔÇÖna bir piknik molas─▒ i├žin u─čramalar─▒n─▒ ┼čiddetle ├Âneririm.

Anadoluyu bin y─▒llard─▒r mekan se├žen bu b├╝y├╝leyici ku┼č nas─▒l olur da t├╝rk├╝lerimizde yer almaz der, merak ederdim. Oysa varm─▒┼č, hem de ├žok, hele biri var ki y├╝rek yakar.

Hi├ž Flamingo T├╝rk├╝s├╝ duymad─▒m, sen Amerikan Jazz ÔÇô Blues tonlar─▒yla kar─▒┼čt─▒rmayas─▒n diyecekler acele etmesinler.

Ku┼č t├╝rlerini inceleyenler bilirler ki, bilim insanlar─▒n─▒n taksonomik s─▒n─▒fland─▒rmalar─▒ halk─▒n diliyle ├Ârt├╝┼čmez.┬á ├ç├╝nk├╝ halk g├Âz├╝yle d├╝┼č├╝n├╝r ve benzer olan─▒ ayn─▒ kefeye koymakta beis g├Ârmez.

Turna ve Flamingo benzer tipolojide ku┼člard─▒r. Halk─▒n dili al─▒r, Flamingoyu All─▒ Turna yapar ve ondan ÔÇť┼čeker ister, ┼čerbet ister, yarinden haber ister!ÔÇŁ

Evet, halk t├╝rk├╝lerinde s─▒k├ža ge├žen All─▒ Turna, bildi─čimiz Flamingodur.

Nas─▒l dil ├Â─črenirim?┬á Nas─▒l iyi ├ževirmen olurum? An─▒nda nas─▒l ├ževiriyorsunuz?┬á diyorsunuz ya, Yahya KemalÔÇÖi hat─▒rlayarak ├ževirmence diyelim :

Çok kimseler anlamaz eski musikimizden

Onu anlamayan anlamaz bizim dilimizden.

M├╝zi─čimizle dilimiz aras─▒nda ba─č kuran ve kitaplar─▒nda ba┼čat olarak bu g├Âr├╝┼č├╝ i┼čleyen Ahmet Hamdi Tanp─▒nar’─▒ da burada anmak gerek. ├çeviribilim ve m├╝tercim terc├╝manl─▒k b├Âl├╝mleri metin ├ž├Âz├╝mleme dersi veriyorlar. Ancak ├žok az─▒nda ve s─▒n─▒rl─▒ say─▒da yetenekli ├Â─črenciyle ve m├╝fredat─▒n dar saatlerinde metnin ritmi ve tonu konular─▒nda girilebildi─čini g├Âr├╝yoruz. Bu konulara girilemeyince de kuru ve dura─čan ├ževiriler ├ž─▒k─▒yor. Sanki terimleri yaz─▒nca ve kelimeleri s─▒ralay─▒nca ├ževiri yap─▒lm─▒┼č farz ediliyor. Oysa iyi yaz─▒ ve iyi ├ževiri m├╝zikal ak─▒┼č─▒yla kendini g├Âsteriyor. Bu m├╝zikal ak─▒┼č salt edebi veya yarat─▒c─▒ ├ževirilere de mahsus de─čil. Hemen her konunun tonu, ak─▒┼č─▒, ritmi, vurgusu, melodisi olur, olmal─▒d─▒r.

All─▒ Turna ve Flamingo analojimize d├Ânecek olursak, en s─▒radan halk deyi┼člerinden ├Â─črenece─čimiz┬á o kadar ├žok ┼čey var ki.┬á T├╝rk├žemizi sevelim, m├╝zi─čiyle sevelim. Anadilimize, sanat─▒yla, k├╝lt├╝r├╝yle vak─▒f olduk├ža, di─čer dillere a├ž─▒lmak ├žok daha kolay ve ├Âd├╝llendirici olacakt─▒r.

Yan─▒k t├╝rk├╝ ├ž─▒─č─▒randan iyi ├ževirmen olur mu demiyoruz elbet. Ama T├╝rk├╝ bilmeyenin veya T├╝rk sanat m├╝zi─čine a┼čina olmayan─▒n ya da ├Âzellikle 70’ler ve 90’lerde y├╝kselen T├╝rk├že pop ve rock’─▒n prozidisini i├žselle┼čtirmeyenin T├╝rk├že ├ževirilerinin tat vermeyece─čine eminim.

Bu yaz─▒n─▒n ilk hali daha ├Ânce Medikongre dergisinde yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r.