Cinsiyet eşitliği

Posted on Çeviri_Tavsiyeleri

İngilizcesi “Gender equality” olup ilk gençlik yıllarımda “cinsiyet eşitliği” veya “kadın-erkek eşitliği” diye bildiğim kavram. Sonra ne olduysa “toplumsal cinsiyet eşitliği” diye anılmaya başlandı. Ben bu alandaki toplantılarda simultane çeviri yaparken toplantı aralarında neden böyle diyorsunuz dediğimde, cinsiyet eşitliği dersek sadece cinsiyet anlaşılır (sex), eşitlikle ifade ettiğimiz daha geniş bir kavra demişlerdi. O zaman ikna olmadığım gibi hala ikna olmuş değilim. Türkçe cinsiyet dediğimizde sadece biyolojik cinsiyet aklımıza gelmiyor ki. Geliyorsa, o aklı önce kendini sorgulamalı. Literatürde ve kurumlarda toplumsal […]

Read more >

mobbing – yıldırma

Posted on Çeviri_Tavsiyeleri

Mobbing, İngilizceden dilimize girmiş olan bir sözcüktür. Yaygın kabul gören Türkçesi “yıldırma”dır, “bezdirme” olarak kullananlar da vardır. Bizim tercihimiz “yıldırma”. Ancak, modern iş hukuku jargonuna dahi “mobbing” kavramı girmiş durumdadır. Mobbing (yıldırma), bir iş yerinde patronun astına veya nadiren de olsa astın üste uyguladığı rahatsız edici, performans düşürücü ve kendini değersiz ve yetersiz hissetmesine neden olan davranışların tamamıdır.  Bu tür davranışları belirli bir grup çalışan diğer iş arkadaşlarına uyguluyor da olabilir. Şirket içerisinde gruplaşmaya yol açması bir yana, mobbing uygulayan […]

Read more >

corona mı korona mı

Posted on Çeviri_Tavsiyeleri

corona mı yazmalı yoksa korona mı, nasıl yazılır diye merak ediyorsanız doğrusu korona. California – Kaliforniya, cockpit – kokpit, cure – kür örneklerinde olduğu gibi dilime yabancı dillerden geçen sözcüklerde fonotiği, yani okunuşu esas almak bir gelenektir. Ayrıca tıp dilinde cardiac – kardiyak, coronary – koroner gibi pek çok örnek mevcuttur. Neden yeni tip korona virüsü diyoruz diye merak edenler olabilir. Çünkü korona bir virüs ailesi. Şu an dünya salgınına dönüşmüş olan türüne muhtelif adlar önerilmesine rağmen henüz ortak bir […]

Read more >

Simultane tercümede ses tonu

Posted on Çeviri_Tavsiyeleri

Simultane tercümanlar bir kabin içerisinde oturur ve çevirilerini yaparlar. Molalar ve olağan selamlaşmalar dışında müşterileri onların yüzlerini görmez. Simultane tercümanın müşterilerine ulaşabildiği, dokunabildiği tek ortam sestir.  Bu açıdan bakarsak, sesini iyi eğitmiş, ses tonunu yönetebilen tercümanlarla çalışmak dinleyenler için büyük bir şanstır. Kimi meslektaşımız ses tonumu değiştirmem beni objektiflikten uzaklaştırır, ben düz, tarafsız, yansız çevirmekle mükellefim deseler de ben buna hiç katılmıyorum. Aksine, monoton çevirmen sesi dinleyenler için sadece sıkıcı olmakla kalmıyor, vurgusuzluk yüzünden önemli mesajlar, göndermeler ve nükteler kaçıyor. […]

Read more >

Makine çevirisi neler vaat ediyor

Posted on Çeviri Teknolojileri

Makine çevirisi çözümleri hızla gelişiyor. O kadar hızlı ki, sadece 2019’da makine çevirisi ve nöral ağlar üzerine 10.000’i aşkın makale yayınlandı. Binlerce akademisyen ellerindeki verileri farklı algoritmalar, donanımlar ve eğitim yaklaşımları ile deneyerek, daha az maliyetle, daha hızlı ve daha güzel çeviri motorları üretmeye çalışıyorlar. Peki teknoloji bugün bizlere neler vaat ediyor? Ne gibi sorunlar yaşanabiliyor? Nöral makine çevirisi daha okunaklı, düzgün cümleler kuruyor. İnsanın düşünme biçimini bir ölçüde taklit eden bir yöntemle çalışıyor. Cümlelerinin akıcılığı biraz da ondan. Ancak […]

Read more >

İngilizce taziye mesajları nasıl yazılır

Posted on Çeviri_Tavsiyeleri

10 Kasım münasebetiyle yazılan İngilizce taziye ve anma mesajlarını görünce, bu konudaki bilgi eksikliğini gidermek gerekiyor dedim. Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ü saygı ve sevgiyle anarken, bir dilcinin 10 Kasım mesajı da böyle olsun. Taziye ve anma mesajları yazım ilkelerini, doğru kullanımları ve faydalı kaynakları özetlemeye çalışacağım. Bu başlıkları anlatırken yer yer internette araştırma yöntemlerine değineceğim. Bu yazıyı uzatmamak ve nüansları daha anlaşılır kılmak adına açıklamalarımı podcast olarak da paylaşıyorum. Doğru kullanımlar: Remember with compassion: “Rahmetle anıyoruz” derken kullanabileceğiniz en […]

Read more >

Her tercüman farklı duyar

Posted on Çeviri Teknolojileri

İnsan kulağı 20 hz – 20.000 hz arasındaki ses frekanslarını işitebiliyor. Ama herkes bu frekans aralığının tümünü duyamaz. Bazen tercümanlarla teknisyenler arasında dip ses var – yok tartışması yaşanır. Veya bir tercüman rahat duyarken, diğeri duyamadığını söyler. Sesin dinamiğini çoğumuz bilmediği için tercüman teknisyeni kolaya kaçmakla suçlarken, teknisyen de tercümanın kapris yaptığını sanır. Aslında yaşananlar tamamen bilimsel ve kesinlikle insani durumlar. Benzer durum kabin arkadaşları arasında da yaşanır. Bir çevirmen daha kısık volümle rahatça anlayıp çevirirken, diğeri sesi sonuna kadar […]

Read more >

Workplace üzerinden simultane tercüme

Posted on Çeviri Teknolojileri

Geçenlerde bir ilaç firması için Facebook’un Workplace platformu üzerinden simultane tercüme yaptık. Workplace şirketlerin çalışanlarının kendi aralarında haberleşebildiği, şirketlerine özel projelerini, sunumlarını, dosyalarını paylaşabildiği bir platform. Çalışanlar Facebook’un mesajlaşma ve görüntülü konferans özelliğini de kullanabiliyorlar. Bunlar dahil çeşitli özellikleri işyeri verimliliği açısından çok faydalı görünüyor. Ancak Workplace tek başına simultane tercüme için yeterli değil. Ne mutlu ki profesyonel bir organizasyon firması devredeydi. Kendileriyle görüştük. Workplace’de yayınlanan webiner’lerin görüntüsünü simultane kabinine kurulan ekrana, sesini de profesyonel mikser üzerinden simultane tercüme ünitelerine […]

Read more >

Simultane tercümanlar için işitme kaybı riski

Posted on Çeviri_Tavsiyeleri

Simultane tercüme için kullanılan sistemlerin temel işlevlerinden biri, çevirmenlerin kulaklarına gelecek sesi düzenlemeleri, regüle etmeleridir. Bu ünitelerin içerisindeki röleler, mikrofonlara ne kadar bağırırsanız bağırın, çevirmene giden sesi belirli bir desibelde sınırlarlar. Bu ses sınırlaması, çevirmenin kulak sağlığı için çok ama çok önemlidir. ISO standartlarında çeviri sistemi derken çoğumuzun standartların tam metnine erişimi  yoktur, çünkü satın almak gerekir. ISO sitesi her standardın anahatlarını yayınlıyor, detayları işini gerçekten ciddiye alıp, merak edenler okuyorlar. Aslında, standartları okusak da, sesle ilgili matematiksel ve teknik […]

Read more >

Simultane tercüme kabininde neden ekran olmalıdır?

Posted on Çeviri_Tavsiyeleri

Simultane tercümanlar sunumları daha iyi görebilmek için çeviri kabininde ekrana ihtiyaç duyarlar. Çevirmenlerin çeviriyi yapılan salonu, sahneyi, konuşmacıları ve sunumun yansıdığı perdeyi en net ve doğrudan görmesi simultane çevirinin kalitesi açısından şarttır. Toplantının yapıldığı salon büyükse bu ihtiyaç artar. Zaten genellikle çevirmenlerin oturduğu kabin en son sıranın arkasına kurulduğundan, ekransız sahneyi ve sunumları net görmek zordur. Görmeden, sadece dinleyerek çevirmek sadece çevirmenleri yormakla kalmaz, hatalı çeviriye neden olabilir. Çünkü iletişim görsel ve işitsel (hatta dokunsal, durumsal, vb.) ögeleri olan bir bütündür. Ayrıca, […]

Read more >