Sözcüklerin nüansları – 1

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Çeviri yaparken doğru sözcüğü seçmek göründüğü kadar kolay bir iş değil. Bazen nüanslarda takılıp kalırız. Diller örtüşmez, algılar örtüşmez, zevkler, renkler, örtüşmez. İngilizce Türkçe çevirilerde gördüğümüz hatalı sözcük seçimlerinin temel nedenlerini bu yazı dizisinde irdelemeye çalışacağım. Vereceğim örneklerin, meslektaşlarımıza yardımcı olacağını, sık yapılan bazı hatalardan kurtaracağını umuyorum. 1. Teknik terimleri doğru kullanmak için:  Teknik terimleri doğru kullanmamak, çeviride hemen göze çarpar ve çevirmene olan güvenir sarsar. Teknik terimleri doğru kullanabilmek için alanı iyi bilmek ve çok iyi araştırma yapmak gerekiyor. Kısaca, jargonu […]

Sevgili Türkçemiz

Posted 1 CommentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Cümleler, Kelime Kullanımı, Stil

Temel beceriler Kelime ekonomisi, ifade zenginliği, basit sözcüklerden sakınmak… Dragoman “Güzel Türkçe, Güzel Çeviri” mottosuyla kurulmuştur. Dil polisliğine soyunmadan, ideolojik kaygılarla sözcük yasaklayanlara kulak asmadan çevirileri dilimize aktarırken yaşayan Türkçeyi kullanmaya, sade, akıcı, anlaşılır metinler üretmeye gayret etmiştir. Deneyimlerimiz çevirilerde teknik terim hatasının, dil hatalarından daha az olduğunu ve daha kolay fark edildiğini gösteriyor. Örneğin “computer screen” terimini hepimiz “bilgisayar ekranı” veya “bilgisayar monitörü” diye çeviriyoruz. Terim zorlaştıkça ve nadirleştikçe, çevirmen kaçınılmaz olarak araştırıyor, en doğru terimi kullanmak için çaba […]

“Salım” mı, “Salınım” mı?

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Verimlilik, Sera Gazı Salınımı ve İzleme Etkinlik ve Eğitim Çalışmaları [1] Türkiye’de yenilenebilir enerji şirketleri karbon salınımını azaltarak elde edecekleri “karbon kredisi” sayesinde kazançlarını önemli oranda artırabilecek. [2] Maliye Bakanlığı, MTV ve ÖTV vergilerinin hesaplanmasında araçların karbon salınımının da dikkate alınacağı bir düzenleme getirileceğini açıkladı [3] Dünyanın en fazla karbondioksit salınımını gerçekleştiren iki ülkesi olan ABD ile Çin arasında sera gazı emisyonlarının azaltılması için aylardır süren pazarlıklar uzlaşmayla sonuçlandı. [4]   [wc_highlight color=”blue”]Yukarıdaki cümlelerde [/wc_highlight]  gözünüze batan bir sorun var […]

Çeviri tekerrürden mi ibarettir

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Çeviri tekerrürden mi ibarettir ya da çevirmenler kendilerini tekrar ederler mi? Genellikle EVET. Çevirmenler sıklıkla aynı fiilleri tekrar ederler. Her çevirmenin kendine göre her cümleye giden türden fiil alışkanlıkları vardır ve bu alışkanlıklarını keşfettikçe, fillerini çeşitlendirmeyi öğrenir. Peki neden aynı filleri tekrar ediyoruz? 1. Süre çok kısa: Çeviri, daha doğrusu günlük ticari çeviri, sözcük başına birkaç saniyecik zaman kullanabildiğiniz bir süreç. Gerçekten. Günde 2000 – 3000 kelime çeviri yaptığınızı düşünün. yaklaşık 8 – 10 saat aktif çalıştığınızı varsayın. Sözcük başına belki 10 […]

Eşanlam Yönetimi – Türkçeden İngilizceye

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Eşanlam yönetimini 2008 yılında dragosfer.com blogumuzda etraflıca incelemiştik. Çeviri Tavsiyeleri başlığı altında bu önemli konuyu daha derli toplu bir formatla kayıtlarımızı derleyip sunmak istedik. Aşağıdaki yazıda ve yazıya gömülü ses kayıtlarında, Türkçeden İngilizceye çevirilerde dikkat etmemiz gereken kullanım inceliklerine dair örnekler bulacaksınız. Bu kayıtlarda en basit sözcüklerin bile Türkçeden İngilizceye ne kadar farklı şekillerde çevrilebileceği üzerinde duruyoruz. Amacımız, basitten başlamak ve basit sözcüklerin hafife alınmasını önlemek. Gözlemlerimiz en çok hatanın bu basit sözcüklerde yapıldığına işaret ediyor. Elbette ki, daha karmaşık, […]

Eşanlam Yönetimi ve Sözcüklerin Kullanımı

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Selamlar, Sözcükleri seçerek kullanmak bazen göründüğünden zor olabilir. Çeviri yaparken, nerede, hangi sözcüğü kullanacağımıza karar vermekte zorlanabiliriz. İnternet sözlükleri çelişkili karşılıklarıyla işimizi daha da zorlaştırabilir. Bazen aklımıza hiç gelmeyen, normal hayatımızda kullanmadığımız, hatta hiç bilmediğimiz kavramları çevirmemiz bizden istenir. Bu eğitim sözcük seçiminin pratik yollarını özetlemek için hazırlandı. Her zamanki gibi gereksiz sözcüklerden dilimizi temizleyerek başlıyoruz; stille ilgili tercihlerimizi tazeleyerek devam ediyoruz; cümle yapılarımızı kısa ve öz tutuyoruz; sonra da amaca en uygun, anlatımı en anlaşılır ve akıcı kılan tercihleri yapıyoruz. […]

Kısa ve Etkili Yazmak için Kelime Ekonomisi

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı, Yaratıcı Yerelleştirme, Yazılı Çeviri

Kelime ekonomisi, yıllar önce Lynn Baucom ile birlikte geliştirdiğimiz bir çalışmaydı. Zamanla bu içeriği uygulamalı bir eğitime dönüştürdük ve hem Türkçe hem de İngilizce makalelerle destekledik. Kelime ekonomisi deyince, bir çevirmenin öğrenmesi gereken ilk beceri, kaynak metinden etkilenerek çoğu çevirmenin çevirilerine aktardıkları basit sözcüklerden, gereksiz ve klişe tamlamalardan ve mantıksal bir geçiş sağlamayan, dengeleyici görev de üstlenmeyen gereksiz bağlaçlardan sıyrılmak. Çoğu insan, lafı uzatınca etkili yazdığını sanıyor. Evet, uzun ve anlamlı cümle kurmak bir beceridir, yeter ki uzunluk dolgu sözcükleriyle […]