Eşanlam yönetimini 2008 yılında dragosfer.com blogumuzda etraflıca incelemiştik. Çeviri Tavsiyeleri başlığı altında bu önemli konuyu daha derli toplu bir formatla kayıtlarımızı derleyip sunmak istedik. Aşağıdaki yazıda ve yazıya gömülü ses kayıtlarında, Türkçeden İngilizceye çevirilerde dikkat etmemiz gereken kullanım inceliklerine dair örnekler bulacaksınız.

Bu kayıtlarda en basit sözcüklerin bile Türkçeden İngilizceye ne kadar farklı şekillerde çevrilebileceği üzerinde duruyoruz. Amacımız, basitten başlamak ve basit sözcüklerin hafife alınmasını önlemek. Gözlemlerimiz en çok hatanın bu basit sözcüklerde yapıldığına işaret ediyor.

Elbette ki, daha karmaşık, uzmanlık gerektiren sözcükleri, kavramları öğrenmek ve çevirilerde yerli yerinde kullanmak ayrı bir uzmanlık ve deneyim istiyor. Fakat basit sözcüklerin eşanlamlarına hakim olmak, göründüğü kadar basit değil dostlar.

Türkçeden İngilizceye çeviri yaparken eşanlam yönetimi için hangi araçları kullanabiliriz?

Araç
Açıklama
Örnek
İsim fiil dönüşümüİsim fiil dönüşümü yardımcı fiillerden kurtulup, daha direkt ve net yazmayı sağlarmake an application – apply for
Ön ek kullanımıÖn ek kullanımıyla, uzun ve açıklayıcı bir yan cümleciği kısaltabilirizdemonstrate a higher performance then the competititors – outperform competition
Ton yönetimi (Pozitif – nötr – negatif)Ton yönetimiyle daha doğru bir sıfat seçmiş oluruzNegatif: problem, crisis / Nötr: issue, aspect, incidence / Pozitif: agenda, priority, improvement area
Zayıf sözcükleri elemeZayıf sözcükler, genel sıfatlar ve fiillerdir.Good, well yeterince net değil. Helpful biraz daha net, profitable (karlı), enough (yeterli), vb. maksada uygun sıfatlar ve fiiller kullanılmalı.
Türkçe düşünmemeTürkçede sık kullanılması, İngilizcede sık kullanılacağı anlamına gelmiyor.realize: “bir durumun farkına varmak” anlamı dışında kullanılmamalı. realize a project değil, complete a peoject, deliver a project, vb. kullanılmalı

Aşağıdaki ses kayıtları eğitim amacıyla hazırlanmıştır. Eşanlam yönetimi, özellikle basit sözcüklerin şaşırtıcı derecede farklı çevirileri olabileceğini anlamak bakımından ilginç bulacağınızı umuyoruz.

Birinci kaydımızın başlığı “Değişim”. İngilizceye change, redecorate, relocate, reposition, restructure, amend, shift, vb. karşılıklarla çevirebiliriz.

Bu ses kaydında, “-re” ön ekiyle değişiklik anlamını nasıl kattığımızı dineleyeceksiniz. Bağlamına göre “değiştirmek – değişiklik” anlamına gelen başka örnekleri de değerlendiriyoruz.

 

Uygun (Available, suitable, proper, conformity, compliance, compatibility, concordance, vb.)

 

Etkili (Effective, detrimental, greater role, major, instrumental, influental, dominating, vb.)

Bu örnekte biraz ton yönetimine girmeye başlıyoruz; 5N bir K sorularımızla yol bulmaya çalışıyoruz. Olumlu, olumsuz karşılıkların kullanımını irdeliyoruz.

 

 

Başkan (Head, leader, chief, president, chairperson, vb.)

Bu örnekte pozitif ayrımcılık yaparak “chairperson” kullanımına değiniyoruz.

 

Bağlamak (Tie, bind, lace, arrange, mediate, matching, vb.)

Bağlama göre ne kadar farklı alternatifler kullanılabileceğini irdeliyoruz.

 

Başlamak (begin, start, initiate, launch, commission, deploy, kick-off, vb.)

Bu örneklerle devam etmeden önce boş sözcüklerden arınma, kelime ekonomisi gibi sunumlarımızı ve kayıtlarımızı çalışmanızı öneririz.