MQM: Çeviride kalite kriterlerine akıl kazandırmak
Uzun yıllardır dünya çapındaki kuruluşların global etiketleme/pazarlama/içerik departmanlarında ve elbette çeviri ve yerelleştirme sektöründe çeviri kalitesi, tanımlaması güç bir tabir olmuştur. En üst düzey kalite süreçlerini takip ettiklerini veya alanlarında en itibarlı duruşa sahip olduklarını iddia eden çeviri kurumu veya serbest çevirmenler arasından seçim yaparken her zaman istenilen, umulan sonuçların alınamadığı gözler önüne serilmiştir.
Farklı gereksinimler ve karışık yapısı,dil ürünlerini değerlendirmeyi güçleştirmektedir.
Çevirileri verimli ve standart biçimde derecelendirme becerisi, sektörde hep genel bir gereklilik olmuştur, ancak bu konu özellikle insan canının söz konusu olduğu çeviri projelerinde ve hasta güvenliğini sağlayan yüksek riskli tıbbi cihaz etiketlemelerinde kritik önem arz etmektedir.
Örneğin; çeviri projesi, müşterinin bulunduğu ülkede negatif bir dönüt alabilir ve bunun birçok sebebi olabilir;

  • Kaynak içeriğin kalitesiz olması
  • Çeviri süreci sorunları
  • Hedef ülke okuyucuları hakkında öznel görüşler
  • Eksik veya kalitesiz kaynak veya hedef terminoloji
  • Yazılımların yerelleştirme sorunları
  • Kalitesiz çeviri

Sürecin başındakiler, belirlenen dilde çalıştıkları ekiplerin çalışma sonuçlarını tutarlı ve standart biçimde derecelendirebilmelidir.
Başka bir örnek ise, çeviri sürecinin başındaki kişinin belirli dil çiftinde benzer yetkinliğe sahip çevirmenleri değerlendirebilmesi gerektiğidir. Hele ki oldukça hassas projelerde, üst düzey çeviri ekiplerine ihtiyaç duyulabilir. Standart ve oturmuş bir metodolojiyle elden geçirilen çevirmen havuzuna ait eski kayıtlar, sürekli olarak kaliteli çalışmalar ortaya koyan çevirmenlerin seçiminde büyük önem taşır.
QTLaunchpad, çeviri kalitesini attırmak amacıyla geliştirilmiş EU FP7 fonlu bir projedir. Her haliyle (insan, makine veya makine çevirisi sonrası düzenleme) çeviri kalitesine giden yol tutarlı ve ölçülebilir kriterler sunmaktan geçmektedir. Geçmişte bu konuda atılmış ilk adımlardan olan LISA QA modeli veya JAE2450 böyle bir yaklaşım sergilemişti, ancak pratik hayatta alınan çeviri işinin çok geniş bir yelpazeye sahip olması, her çeviri projesi için genellikle “hepsi için tek ölçüt” yaklaşımının benimsenmesi sebebiyle sektör tarafında pek başarılı olamamıştı. Bunun yanısıra, bu modeller alandaki makine çevirisinin benimsenmesindeki hızlı gidişata ve buna müteakip gelen makine çevirisi sonrası düzenlemenin doğasına ayak uyduramamıştı.
QTLaunchPad’ın ana amacı ise Measurable Quality Metrics, MQM‘i (Ölçülebilir Kalite Kriterleri) oluşturmaktır. MQM, QTLaunchPad’in kalbi olmakla beraber aynı zamanda tamamen açık bir standarda sahiptir. Bu standartlar, sektör uzmanları tarafından konulmakta ve gelişimlerinin bir parçası olarak herkesin dikkatine sunulmaktadır.
Bu projedeki kilit katılımcılar ise Yapay Zeka alanındaki Alman Araştırma Merkezi (DFKI), Dublin City Üniversitesi, Sheffield Üniversitesi ve Athena Dil ve Konuşma İşleme Enstitüsü’dür. Bunlar, LISA QA modelinin başta gelen mimarlarından biri olan Arle Lommel’in de dahil olduğu dünyaca ünlü uzmanlarla irtibatı olan akademik kuruluşlardır.
MQM’in esasları
MQM, aşağıdaki temellere dayanmaktadır:

  • Esneklik: MQM, geçmişte QA adına atılmış ilk adımlardaki “hepsi için tek ölçüt” modelinden kaçınır. Kriterlerin, eldeki çeviri projesinin kendine özel doğasına adapte edilmesini sağlar. Çeviri projelerinin hepsi aynı kalite gerekliliğini ve karışıklığını içermez. Atölyelerdeki otomotiv teknisyenlerinin hedeflendiği dökümantasyonlarda “amaca uygunluk” yetebilecekken (zaten teknisyenler, sözkonusu nesneye son çare olarak çekiçle sağlamca indirmek noktasına gelmedikçe kılavuz okumazlar), mesela araca ait torpido gözü kullanım talimatlarında hata kabul edilemez. Kriterler farklı boyutlar beraberinde “hassas ayarlama” yapılabilir olmalıdır; bu boyutlara alanı, amacı ve kitlesi örnek verilebilir. MQM, genişletilebilir ve eldeki projenin gerektirdiği şekilde adapte olabilen esnek bir sorun kategorizasyonuna sahiptir.
  • Adillik: MQM, problemin asıl sebebinin belirlenmesini sağlar. Kaynak metin kötü veya belirsizse suç çevirmene atılmaz. Kaynak metin kalitesizse bunu belirlemek mutlaka mümkündür.
  • Uygunluk: MQM, her tür çeviriye, üretim metoduna ve teknolojisine uygundur. Aynı zamanda da yeni denetim kategorileriyle genişletilebilmeye imkan verir.
  • Kıyaslanabilirlik: MQM sonuçları, değerlendirme görevleri aynı şeylerin denetimini yapmasa da mutlaka kıyaslanabilir olmalıdır.
  • Standartlar: MQM, ISO 11669 denetim boyutlarını esas alır.
  • Ayrıştırma: MQM, eldeki projenin gerektirdiği şekilde çeşitli ayrıştırma seviyelerine destek verir.

MQM’in özellikleri
MQM aşağıdaki özellikleri sunar:

  • Açık standart: MQM, tamamen açık ve engelleri olmayan bir standarttır.
  • Esneklik: MQM, kapsamlı ve genişletilebilir bir sorun listesi sunar.
  • Ayırma: MQM, hem kaynak hem de hedef sorunlarını tanımlama imkanı sunar.
  • Ayrıştırma: MQM, en tepeden en aşağı kategorilere kadar hiyearşik bir bakış sunar.
  • Boyutlar: MQM, QA sorunları için kullanıcılara uygun türde sorun başlığı seçmelerinde rehber olması amacıyla ISO/TS-11669’a dayalı on bire varan QA sorunu boyutu sunar.
  • Geri Uyumluluk: MQM, LISA QA modeli veya SAE J2450 gibi önceki QA modellerini destekler.
  • Genişletilebilirlik: MQM, proje yöneticisine ek veya daha iyi ayrıştırılmış sorun türlerini ekleme imkanı sunar.

MQM’in önemi
Proje yöneticisi, MQM kullanarak muğlak olmayan, öznellikten uzak ve sistematik bir çeviri kalite değerlendirmesi yapabilir hale gelir. Böylece kaynak metnin her türlü eksikliği göz önüne alınmış olur, ve dilbilim alanında çalışma kalitesinin tam ve kapsamlı bir değerlendirmesini oluşturmak üzere zaman içinde kullanılabilir.
Fonksiyonelliği hem dilbilimci hem de proje yöneticisinin yararına olur. Biri sadece en iyilerle çalışmış olur, diğerinin de verdiği emekler takdirle karşılanır.
MQM, serbest çevirmenlerin çalışmalarının kalitesine adil ve açık standarda dayalı önemli bir yenilik getirir.
XTM Cloud ve MQM
MQM, çeviri ürünlerinin kalitesine adil ve açık standartlara dayalı önemli bir yenilik getirir. Kazandırdığı işlevler şu an için sadece XTM Cloud’da deneyimlenebiliyor. LQA (Linguist Quality Assurance) bölümünde ve XTM’de öntanımlı opsiyonel iş akışı adımı olarak mevcut.

                                                                                                                                                                            Yazan: Andrzej Zydroń, XTM International
Çeviren: Burak ŞOLT
Kaynak: GALA Blog

How to Design a Custom Dress
Woolrich Parka ruining beginning music careers using well-liked soloistsAre We Missing the Point
Cheap Louis Vuitton Outlet While on the topic of denimAn Introduction To Leather Jackets
burberry scarf Made of thicker fabric
Custom Tailored Dresses Made Easy Online
woolrich sale how to make easy a real spanish hand held cooling fan
Cute Backpacks for Elementary School Girls
louis vuitton taschen a DD or FF that 3 cup sizes difference isn
Judith Leiber’s Radiant Cut Crystal
abercrombie and fitch stylish designers and manufacturers a
Hip Hop Wear Referred to as Hottest Party Assortment
bracelet pandora pas cher suit remarks and as well as fit consult
Branding Efforts Drive Sales When Combined with Direct Response
ralph lauren skjorte So you don’t wear it on its own