Çevirmenler müşterileriyle ve çeviri bürolarıyla sözleşme yaparak çalışmalıdır. Bu sözleşmede çeviride beklenen kalite seviyesi, yapay zekan kullanımı, bilgisayar destekli çeviri aracı kullanım, terim yönetimi dahil çeviri kalitesini etkileyen hususlar belirtilmelidir.

Yine bu sözleşmede çevirinin tesim süresi ve ücreti yazmalı, çevirmenin ödemesini ne zaman ve hangi yöntemle alacağı da yazılmalıdır.

e-posta ile haberleşme, sosyal medya yoluyla iletişim, whatsapp ve benzeri programlar üzerinden iş kabulü de taraflar arasında bir iş antlaşması olduğunu göstermekle beraber, ilk işten önce bir çerçeve sözleşmesi imzalamak önemlidir. Mutlaka yapılmalıdır.

Eğer çevirmen tüm iyi niyetli iletişim çabalarına rağmen hak ettiği ücreti alamıyorsa, aşağıdaki yolları deneyebilir.

  1. İhtarname: Çevirmen, alacağı ödemenin belirlenen süre içinde yapılmaması durumunda, alacaklı olduğunu belirten bir ihtarname çekebilir. İhtarname, alacaklılık belgesi niteliğindedir ve ödemenin yapılması için son bir süre tanır.
  2. Hukuki Yollara Başvurma: Çevirmen, ödemesi yapılmayan miktarın hakim kararı ile tahsili için Mahkemeye başvurabilir. Bunun için alacağın miktarına ve çevirmenin tercihine bağlı olarak Sulh Hukuk Mahkemeleri, İcra Mahkemeleri veya Asliye Hukuk Mahkemeleri gibi ilgili mahkemelere başvurulabilir.
  3. İş Mahkemesine Başvurma: Eğer çevirmen, ödemelerini almadığı durumda, işvereni ile bir çalışma ilişkisi içinde ise, İş Kanununa göre işçi olarak kabul edilebilir. Bu durumda, alacakların tahsili için İş Mahkemeleri’ne başvurabilir.
  4. Uluslararası Çevirmenlik Federasyonuna (ULÇEF) Başvurma: ULÇEF üyelerine hukuki destek sağlayabilen bir mesleki birliktir. Üyesi olan bir çevirmen, ULÇEF’e başvurarak hukuki konularda destek talep edebilir. ÇEVBİR ve Çeviri Derneği gibi derneklerin üyeleri de kendi derneklerine başvurabilirler. Bu derneklerin yaptırım ve iletişim gücü, tek başına bir çevirmenin ulaşabileceğinden daha yüksektir.
  5. Ticaret Odası veya Meslek Odasına Başvurma: Çevirmen, işverenin bir ticari faaliyet yürüttüğü durumlarda, ilgili Ticaret Odasına veya çalıştığı mesleğin Meslek Odasına başvurarak destek talep edebilir. Bu kurumlar, ticari veya mesleki faaliyetleri düzenlemekle görevlidir ve çevirmenlerin haklarını korumak için çalışabilirler.
  6. Uyuşmazlık Çözüm Merkezleri veya Arabuluculuk Hizmetleri: Çevirmen, alacağının tahsili için Mahkemeye gitmeden önce, uyuşmazlık çözüm merkezlerine başvurabilir veya arabuluculuk hizmetlerinden yararlanabilir. Bu yöntemler, taraflar arasında anlaşmazlığın uzlaşma ile çözülmesine odaklanır.

Çevirmen, uygulayacağı yasal yol hakkında detaylı bilgi alabilmek ve destek talep etmek için bir avukattan veya ilgili meslek kuruluşundan hukuki danışmanlık hizmeti alabilir.

 

Yazan: Arif Tahsin Arifoğulları